Co wspomaga odchudzanie

Co wspomaga odchudzanie

Człowiek uwielbia drogę na skróty. Jeżeli jest szansa, iż można się odchudzić bez wyrzeczeń, to każdy ochoczo z takiej możliwości korzysta. W aptece wyszukamy szereg preparatów mających wspierać odchudzanie. Zostały dopuszczone do obrotu, skutkiem tego nie powinny być szkodliwe. Jednak czy są efektywne?

Klasyfikacja leków hamujących łaknienie

Leki użytkowane w leczeniu otyłości dzielone są przeważnie na kilka kategorii. Te na receptę funkcjonują silniej niż pozostałe, ale dają przeważnie więcej skutków ubocznych. W tej grupie preparatów wydziela się najczęściej dwie kategorie: leki działające ośrodkowo oraz obwodowo.

Tymczasem leki dopuszczone do sprzedaży OTC nie mają uzgodnionego, ogólnie dopuszczonego podziału. Dlatego w aptekach oraz zielarniach wyszukamy preparaty o różnych mechanizmach działania. Będą tam zarówno preparaty pęczniejące w żołądku i rozpychające go (co powiększa uczucie sytości), specyfiki o działaniu przeczyszczającym bądź odwadniającym (co zmniejsza masę ciała) oraz takie, które aktywują metabolizm lub powiększają zużycie energii przez organizm (tzw. termogeniki).

Mechanizm postępowania ośrodkowych leków anorektycznych

Leki działające ośrodkowo zatrzymują w szczelinie synaps nerwowych w mózgu wychwyt zwrotny serotoniny, noradrenaliny oraz dopaminy. Co to wywołuje? Wspomniane neuroprzekaźniki łączą się z receptorami odpowiedzialnymi za przenoszenie sygnałów do komórek docelowych. Im dłużej te substancje znajdują się w szczelinie synaptycznej oraz im jest ich tam więcej, tym bardziej funkcjonalne jest ich funkcjonowanie na znajdujące się w postsynaptycznej błonie komórki nerwowej receptory. Co łączy to z jedzeniem? Im więcej neuroprzekaźników jest w szczelinie synaptycznej, tym w wyższym stopniu czujemy się syci, albowiem za pobudzenie uczucia sytości jest odpowiedzialny wpływ serotoniny na receptory 5HT2A i 5HT2, natomiast noradrenaliny na receptory B1.

Niestety określane typy receptorów znajdują się dodatkowo w zakończeniach nerwowych w obwodowym układzie nerwowym (poza mózgiem), dlatego ich liczne oraz niebezpieczne działania niepożądane na obwodzie, np. zakłócenia pracy serca.

Farmaceutyki o obwodowym mechanizmie działania

Do specyfików o obwodowym mechanizmie działania dostępnych w większej dawce na receptę lekarską, a w dawkach obniżonych w sprzedaży odręcznej przynależą preparaty zawierające orlistat. Na naszym rynku będą to: Xenical obejmujący 21, 42 lub 84 kapsułki 120 mg na receptę oraz Alli w kapsułkach 60 mg, dostępny w sprzedaży odręcznej. Ich postępowanie polega na hamowaniu aktywności lipazy trzustkowej, enzymu uczestniczącego w trawieniu tłuszczów. Kiedy strawimy mniej tłuszczu, część się nie wchłonie, lecz zostanie wydalona ze stolcem.

Badania przeprowadzone z użyciem Xenicalu zapewniały, że osoby zażywające ten lek przez rok i przestrzegające diety o ograniczonej kaloryczności traciły prawie dwukrotnie więcej kilogramów aniżeli osoby stosujące wyłącznie dietę. Doświadczenia z preparatem Alli wykazały z kolei, iż na każde 2 kilogramy zrzucone dzięki aplikowaniu niskokalorycznej i niskotłuszczowej diety, Alli pomaga stracić na wadze kolejny kilogram. Mamy więc dwa dowody na to, że użytkowanie leku ułatwiającego odchudzanie jest skuteczne, gdy złączymy go z dietą.

Orlistat ma też jednak nieznaczne działania uboczne: biegunki tłuszczowe, wzdęcia oraz nietrzymanie stolca. Najczęściej im więcej tłuszczów jemy, tym łatwiej o tłuszczową biegunkę w przypadku używania orlistatu. Wydalając w dużych ilościach tłuszcze, pozbywamy się także witamin A, D, E, K, jakie w tłuszczach są rozpuszczalne i w całości z nimi wchłaniane. Skutkiem tego tych leków nie można długo używać.

WARTO WIEDZIEĆ

Niezdrowe dietetyczne skrajności

Jak to zwykle w życiu bywa, popadanie w skrajności okazuje się niezdrowe lub wręcz niebezpieczne dla życia. Badania naukowe od lat wykazują, że zarówno bezmyślne łykanie tabletek odchudzających, jak również katowanie organizmu głodówkami lub stosowanie restrykcyjnych diet nie jest obojętne dla naszego zdrowia, pomimo że każda z tych czynności przynosi chwilowy efekt. Np. modna ostatnio dieta Dunkana (oparta na książce Pierre’a Dunkana pt. „Nie potrafię schudnąć”) jest dietą wysokobiałkową, która zmusza nerki do nadmiernej filtracji i usuwania z krwi zbędnego nadmiaru aminokwasów. A ponieważ nerki są narządem, który późno daje znać o swoich uszkodzeniach, osobiście znam przypadek młodego człowieka, który po zastosowaniu tej diety najpierw schudł 25 kg, ale potem stał się najmłodszym pacjentem na sali dializ w swojej miejscowości.

Rola termogeników w odchudzaniu

Ciekawą grupą leków wspomagających odchudzanie są termogeniki. Podwyższają one temperaturę ciała i zamieniają energię z tkanki tłuszczowej na energię cieplną. Od lat stosują je sportowcy, którzy muszą utrzymywać małą ilość tkanki tłuszczowej, np. kulturyści, bokserzy.

Termogeniki to grupa pośrednia pomiędzy preparatami naturalnymi a syntetycznymi, dlatego że najczęściej w każdej tabletce lub kapsułce znajdujemy mieszaninę zarówno związków naturalnych, jak i syntetycznych. Naturalnymi składnikami są najczęściej wyciągi z roślin, które mają własności nasilające termogenezę (pieprz, papryka, imbir, gorzka pomarańcza, kofeina zawarta w zielonej herbacie, guarana). Składnikami niepochodzącymi z roślin będą najczęściej niektóre związki pochodzenia organicznego i substancje mineralne. Najczęściej spotykane to np. L-karnityna (Bio-Karnityna, L-Karnityna, Slim Lady, Polovital Karnityna, Super Fat Burner, Olimp L-Karnityna), która pełni rolę w transporcie kwasów tłuszczowych z cytozolu do mitochondriów oraz bierze udział w usuwaniu z mitochondriów średnio- i krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych, mających w nadmiarze toksyczne działanie.

Z kolei Pikolinian chromu reguluje metabolizm glukozy i zmniejsza łaknienie, dlatego nazywany jest również poskramiaczem apetytu. Polecanym „spalaczem” tłuszczów jest też kwas linolowy CLA (Slim Lady, Oenobiol Femme 45, S-Line System, CLA plus chrom). Przyśpiesza on przemianę tłuszczów w energię i zapobiega gromadzeniu się jego zapasów, przy jednoczesnym zwiększeniu tkanki mięśniowej. Ponadto do tych preparatów dodawane są często katechiny i L-tyrozyna.

Typowymi termogenikami są: Olimp Therm Line, Super Fat Burner, Bio-Chrom, Bio-Slim, Tonidraine Tonic.

Na biochemii też można zarobić

Minionym krzykiem mody stały się preparaty nie będące termogenikami, ale funkcjonujące na zasadzie ograniczania lub zmniejszenia wchłaniania konkretnych składników z jedzenia. Np. preparaty obejmującego kwas chlorogenowy ACG (np. Metod Draine Minceur), których postępowanie polega na hamowaniu aktywności enzymu glukozo-6-fosfatazy, jaki znajduje się m.in. w wątrobie. Enzym ten jest odpowiedzialny za intensyfikowanie stężenia glukozy we krwi. Zwolnienie aktywności glukozo-6-fosfatazy powoduje wolniejsze wyzwalanie glukozy do krwi. Dzięki temu potrzeby energetyczne organizm musi zaspokajać z energii nagromadzonej w formie tkanki tłuszczowej. Kwas chlorogenowy ACG minimalizuje więc wchłanianie cukru oraz przyśpiesza spalanie tłuszczu.

Nowinką biochemiczną są też preparaty obejmujące kwas hydroksycytrynowy – HCA (Slim Lady, Combi-Slim 4 Active, Slimitin Man, Slimitin Woman) i kwas gymneminowy, jakie należą do inhibitorów amylazy, zmniejszających przyswajanie glukozy i blokujących formowanie tłuszczów z węglowodanów.

Środki pochodzenia naturalnego

Największą grupą preparatów pomagających walczyć z nadwagą i otyłością są leki źródła naturalnego. Ujmują one zioła czy też wyciągi z ziół o działaniu przeczyszczającym, pęczniejącym i wypełniającym żołądek.
Preparaty o składowej przeczyszczającej gromadzą głównie antrazwiązki z kory kruszyny, korzenia rzewienia, liścia senesu, polisacharydy z babki płesznika bądź wyciągi z aloesu, które – funkcjonując przeczyszczająco – aktywują wydalanie nadmiaru pożywienia z organizmu, w części usuwając także nadmiar wody. Niestety, notorycznie podrażniają przewód pokarmowy oraz mogą wywoływać biegunki i w efekcie całkiem rozregulować tok trawienia. Skutkiem tego wychodzą z użycia w kontekście odchudzania, co nie ogranicza stosować je doraźnie jako leki tylko przeczyszczające. Do tej grupy przynależą np. Regulavit, Figura 1, Figura 2, Sylax.

Preparaty z drugiej grupy ujmują głównie zwiększoną ilość błonnika (np. Redusan Fiber, Redusan Mineral) bądź glukomannanu (Bioslank), który intensyfikuje swoją objętość 200-krotnie, wypełniając żołądek, co usuwa na jakiś okres uczucie głodu. Do tego w ich skład wchodzi dodatkowo często wyciąg z ananasa, obejmujący błonnik oraz bromelinę, jaka ułatwia trawienie białek, co również hamuje głód. Stosując te preparaty musimy jednak pamiętać, że nadwyżka błonnika może spowodować wzdęcia, bóle brzucha, biegunki, a co gorsze – utrudnia wchłanianie soli mineralnych: związków cynku, wapnia bądź żelaza.

Inne wypełniacze pęczniejące w żołądku to preparaty zawierające galaktomannan, ksantan, pektyny, agar-agar dodatkowo wyciągi z jabłek, buraków, fasoli, słonecznika bądź alg. Leki te mogą także sprawiać zjawisko adaptacji, polegające na stopniowym przyzwyczajeniu się żołądka do zwiększonej objętości, co oryginalnie na drodze odruchowej hamuje łaknienie w mózgu, ale później owocuje tym, że chcąc otrzymać poczucie sytości, musimy przekazać większą ilość pokarmu niż przed „leczeniem”.
Z kolei lekami źródła naturalnego o działaniu zbliżonym do termogeników będą te, które zrzeszają ekstrakty z kofeiną, guaraną oraz zieloną herbatą.

Dużym wzięciem cieszą się również preparaty homeopatyczne zawierające wyciągi z morszczynu (Fucus Complexe Lehning nr 111), który zapewnia tarczycy jod do syntezy hormonów przyspieszających metabolizm. Minione badania naukowe nie potwierdziły jednak działania odchudzającego i podwyższonej syntezy hormonów tarczycy po użyciu kuracji wyciągami z morszczynu.

W dalszym ciągu polecane jest tymczasem stosowanie chitosanu (pozyskiwanego ze zmielonych pancerzyków skorupiaków morskich – krabów oraz krewetek). Jest on źródłem naturalnego włókna pokarmowego, które samo nie ulega trawieniu, niemniej ogranicza trawienie tłuszczów. Chitosan działa na zasadzie pułapki: w kwaśnym środowisku żołądka tworzy żel wyłapujący cząsteczki tłuszczów. Dlatego że nie ulega przemianom, gwarantuje całkowite wydalenie ich z organizmu. Utrzymuje się, że 3 g chitosanu wchłaniają ok. 8 g tłuszczów.

Ale i tym razem okazuje się, że nie ma róży bez kolców, bowiem badania zatwierdzały, że chitosan efektywnie wspomaga kuracje odchudzające, ale tylko łącznie z dietą oraz aktywnością. Jest on też środkiem, który normuje ciśnienie krwi, ale nie wolno używać sobie go latami. Przedawkowanie grozi problemami ze wzrokiem czy też skórą, bowiem ogranicza on wchłanianie niezbędnych dla organizmu nienasyconych kwasów tłuszczowych i ogranicza wchłanianie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, E, D). Preparaty z chitosanem to: Chitinin Extra, Chitinin, Olimp Chitosan, Redufat, Chitobon, Slim 15.

Warto czy nie warto?

Odchudzanie nie polega wyłącznie na łykaniu tabletek. Bieżące doświadczenia potwierdzają, że kiedy przestaniemy je zażywać, kilogramy powrócą, czasem z nawiązką. Fundamentalna jest zmiana nawyków żywieniowych, położenie nacisku na zgodną dietę i ruch, zaś farmaceutyki mogą i powinny być jedynie pomocnym nadprogramem.

Odchudzanie nie polega na pozbyciu się z organizmu wody ani przyśpieszaniu trawienia, lecz na zużyciu przez organizm nazbieranych zapasów, a tego nie można uzyskać bazując na specyfikach farmakologicznych. Gdybyśmy do tego czytali ulotki od początku do końca, to byśmy o tym wiedzieli, albowiem na większości z nich jest informacja mówiąca o tym, że zażywając preparat powinno się równocześnie przestrzegać diety niskokalorycznej oraz zwiększyć wysiłek fizyczny.

Do tego nie wszystkie leki wspierające odchudzanie nadają się dla każdego, różnimy się bowiem rodzajem metabolizmu, rodzajem otyłości, ilością oraz jakością komórek tłuszczowych. Dodatkowo są sytuacje i choroby, w których nie powinno się bądź nie wolno zażywać takich leków. Np. tych aktywnych ośrodkowo nie mogą brać osoby ze skłonnościami do depresji, a preparatów z błonnikiem osoby z ciężkimi chorobami jelit. Kobietom w ciąży, nawet absolutnie zdrowym, nie wolno w ogóle stosować takich leków. Zażywając preparaty wspierające odchudzanie wybierajmy więc te bezpieczne i właściwe dla naszego organizmu.

reklama

Suplementy

www.klubodchudzania.pl www.antykoncepcja.net www.astmaoskrzelowa.pl